Patlama, yanıcı maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının atmosferik koşullarda hava ile karışarak herhangi bir tutuşturucu kaynakla temas ettiğinde ani ve hızlı bir şekilde yanması sonucu meydana gelen olaydır. Bu tür maddeleri tesislerinde bulunduran işletmelerin, İş Teftiş Kurulu denetimlerinde sunmak üzere hazırlaması gereken resmi belgeye Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) denilmektedir. PKD, tesisin ATEX ortamları içeren yatırımlarında önemli bir rehber niteliğindedir.
İşyerlerinin patlama risklerinden korunması amacıyla 30.04.2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik” yürürlüktedir. Bu yönetmeliğe göre, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan ve patlayıcı ortam riski taşıyan işyerlerinin PKD hazırlamaları zorunludur.
ATEX 153 (99/92/EC) Direktifi kapsamında tehlikeli alanların sınıflandırılması işverene bırakılmış olup, bölgeler (Zone) aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:
Zone 0: Yanıcı gaz, buhar veya sisin hava ile sürekli, uzun süreli veya sık sık patlayıcı ortam oluşturduğu alanlar.
Zone 1: Normal çalışma koşullarında ara sıra patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan alanlar.
Zone 2: Normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşma ihtimali düşük veya kısa süreli olan alanlar.
Zone 20: Havada sürekli veya sık sık patlayıcı toz ortamı oluşabilen alanlar.
Zone 21: Normal çalışma koşullarında zaman zaman patlayıcı toz ortamı oluşabilen alanlar.
Zone 22: Normal koşullarda patlayıcı toz ortamı oluşma ihtimali düşük veya kısa süreli olan alanlar.
Bu sınıflandırmaya göre kullanılacak ekipman kategorileri şu şekilde belirlenmiştir:
Zone 0 ve Zone 20: Kategori 1 ekipmanlar
Zone 1 ve Zone 21: Kategori 1 veya 2 ekipmanlar
Zone 2 ve Zone 22: Kategori 1, 2 veya 3 ekipmanlar
ATEX 114 (2014/34/EU) Direktifi ise patlayıcı ortamlarda kullanılacak ekipman ve koruyucu sistemlerin gerekliliklerini belirlemektedir. Yönetmelik kapsamında korumalı ekipmanların uygunluğu ve iş sağlığı ve güvenliği önlemleri tarif edilmektedir.
PKD hazırlanırken aşağıdaki aşamalar titizlikle yürütülmektedir:
Kimyasalların sınıflandırılması
Toz ortamları için EN 60079-10-2:2015 ve CEI 31-56 standartlarına uygun analizler
Boşalma ihtimali bulunan kaynakların tespiti ve yerleşim planlarına işlenmesi
Gaz ve buharların EN 60079-10-1:2015, EN 62485-2 standartlarına göre değerlendirilmesi
Zone (Bölge) haritalarının oluşturulması
Tank ve borulama sistemleri için yangın ve patlama senaryolarının geliştirilmesi
Patlayıcı ortam risk değerlendirmesi ve güvenli çalışma önerilerinin sunulması
Exproof elektrikli ekipmanların listelenmesi ve uygunluk değerlendirilmesi
PKD, işletmelerin patlayıcı ortam risklerini kontrol altında tutmalarını sağlamak ve mevzuata tam uyum sağlamak amacıyla uzman ekiplerimiz tarafından hazırlanmakta ve sunulmaktadır.
PKD hazırlama sürecinde deneyimli ekibimizle işletmenize her zaman destek sağlamaktayız.
0532 296 08 16
info@dangertmgd.com
